Odwiedzone miejsca

 

SZTUKA NA KÓŁKACH do tej pory czterokrotnie była realizowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2010, 2012, 2014, 2015, 2016), czterokrotnie Urzędu Marszałkowskiego Woj. Świętokrzyskiego (2009 – 2012),  jeden raz ze środków Województwa Małopolskiego (2014),  jeden raz dzięki dotacji Lokalnej Grupy Działania – Region Włoszczowski (2010). Była wśród laureatów trzeciej edycji Akademii Orange (2012), brała również udział w Małopolskich Dniach Dziedzictwa (20120), cyklu „Muzyka zaklęta w drewnie” (2009), konkursie wiedzy o Wicie Stwoszu (20011-2012) i Międzynarodowym Dniu Przewodnika Turystycznego (2012), organizowanych przez Małopolski Instytut Kultury, Małopolską Organizację Turystyczną, Centrum Młodzieży im. H. Jordana i Miejskie Centrum Kultury i Komisję Turystyki Pieszej Oddziału PTTK im. M. Radwana w Ostrowcu Świętokrzyskim. W 2010 i 2011 roku specjalne zajęcia dotyczące polskiego dziedzictwa odbyły się w trzech największych skupiskach Polonii w Argentynie: w Buenos Aires, prowincji Misiones (Posadas) i Patagonii (Comodoro Rivadavia).

 

 

Patronami merytorycznymi projektu byli do tej pory: Narodowy Instytut Dziedzictwa, Małopolski Instytut Kultury, Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego, Muzeum Regionalne w Stalowej Woli, Biblioteka Ignacego Domeyki w Buenos Aires. Patronat medialny nad kolejnymi edycjami sprawowały pisma „Miesięcznik Znak”, „Spotkania z zabytkami” i „Gość Niedzielny”, portale Deon.pl i Opoka.org. Realizacja była wspierana przez szereg lokalnych instytucji kultury, m. in. Zamek w Niedzicy, Muzeum w Wiślicy, Orawskie Centrum Kultury. Projekt prezentowany był w Programie Trzecim Polskiego Radia, Radiu Kraków oraz na licznych stronach internetowych, m. in. Platformie Kultury. W 2011 roku Narodowe Centrum Kultury uznało go za jeden z najlepszych projektów z edukacji kulturalnej. W 2012 realizatorzy Sztuki na kółkach zostali wyróżnieni nagrodą starosty włoszczowskiego w dziedzinie upowszechniania i ochrony kultury i nominowani do dorocznej nagrody Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej.

 

 

Z warsztatami powiązane jest unikatowe w skali kraju multimedialne wydawnictwo SZTUKA NA KRĄŻKACH. Składa się ono z trzech działów „Konteksty”, „Pod lupą”, „Co z tą sztuka zrobić?”. Jest przeznaczone dla uczniów, nauczycieli, turystów i wszystkich zainteresowanych, którzy samodzielnie, na przykładzie lokalnego dziedzictwa kulturowego mogą zgłębiać tajniki sztuki. „Krążki” powstały już dla 40 miejscowości.

 

W 2012 roku autorzy Sztuki na Kółkach nakładem Wydawnictwa WAM opublikowali książeczkę – przewodnik dla dzieci po sztuce sakralnej pt. „Mysz Bogumił i tajemnice kościoła” . W 2013 roku ukazała się przygotowana przez nich we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa „Kronika zabytkomaniaka”, opowiadająca najmłodszym o zabytkach i dziedzictwie materialnym.

 

sztukanakolkach062

1. Aleksandrówka – kościół pw. św. Anny – 17.05.2012
2. Alwernia – kościół pw. Stygmatów św. Franciszka z Asyżu – 11.10.2015
3. Barwałd Dolny – kościół pw. św. Erazma Biskupa – 22.09.2015
4. Bejsce – kościół pw. św. Mikołaja – 10.05.2010
5. Beszowa – kościół pw. św Piotra i Pawła – 19.05.2015
6. Biały Kościół – kościół pw. św. Mikołaja – 26.09.2015
7. Biesiadki – kościół pw. św. Mateusza – 06.06.2015
8. Binarowa – kościół pw. św. Michała Archanioła – 13.04.2010
9. Biórków Wielki – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 21.09.2015
10. Blizne – kościół pw. Wszystkich Świętych – 06.09.2010
11. Bochnia – kościół pw. św. Mikołaja – 18.10.2015
12. Bodzanów – kościół pw. śś. Piotra i Pawła – 30.05.2014
13. Bolechowice – kościół pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła – 15.09.2015
14. Brody – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 12.05.2015
15. Buenos Aires (Argentyna) – Dom Polski – 26.11 – 17.10.2010
16. Busko Zdrój – kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP oraz sanatorium Marconi – 03.10.2012
17. Chełmce – kościół pw. św. Marii Magdaleny – 09.10.2015
18. Chęciny – kościół franciszkanów – 14.06.2011
19. Chlewice – kościół pw. św. Jakuba Apostoła – 25.08.2010, 02.10.2014
20. Chmielnik – kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP – 12.04.2012
21. Chotel Czerwony – kościół pw. św. Bartłomieja – 01.10.2014
22. Chotelek – kościół pw. św Stanisława – 21.06.2016
23. Chroberz – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 17.04.2012
24. Comodoro Rivadavia (Argentyna, Patagonia) – Dom Polski – 03.2011
25. Cudzynowice – kościół pw. Wszystkich Świętych – 11.05.2010
26. Czaple Wielkie – kościół pw. św. Bartłomieja – 08.10.2014
27. Czarnca – kościół pw. Wniebowzięcia NMP i św. Floriana – 18.08.2010
28. Czarnocin – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 07.10.2014
29. Czernichów – kościół pw. Przenajświętszej Trójcy – 26.05.2015
30. Czulice – kościół pw. św. Mikołaja –23.09.2015
31. Ćmielów – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 17.09.2014
32. Dębno Podhalańskie – kościół pw. św. Michała Archanioła – 22.04.2010
33. Dobra – kościół pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza – 20.04.2010
34. Dobrowoda – kościół pw. św. Marii Magdaleny – 18.05.2015
35. Domaradz – kościół pw. św. Mikołaja i Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – 15.09.2010
36. Dukla – kościół pw. św. Jana z Dukli – 09.09.2010
37. Działoszyce – kościół pw. Trójcy Świętej – 12.05.2010
38. Dziekanowice – kościół pw. św. Mikołaja i św. Marii Magdaleny – 12.09.2014
39. Dzierzgów – sanktuarium pw. Matki Boskiej Płaczącej – 26.05.2009
40. Dzierzgów – sanktuarium pw. Matki Boskiej Płaczącej – 21.09.2010
41. Frydman – kościół pw. św. Stanisława – 21.04.2010
42. Gdów – kościół pw. Narodzenia NMP – 12.03.2012
43. Giebułtów – kościół pw. św. Idziego – 09.10.2014
44. Grywałd – kościół pw. św. Marcina Biskupa – 16.09.2015
45. Gwoździec – kościół pw. św. Katarzyny – 02.10.2015
46. Haczów – kościół pw. Wniebowzięcia NMP i św. Michała Archanioła – 07.09.2010
47. Humniska – kościół pw. św. Stanisława – 08.09.2010
48. Imbramowice – kościół – 07.10.2015
49. Iwanowice – kościół pw. Trójcy Świętej – 09.03.2012
50. Iwkowa – kościół pw. Nawiedzenia NMP – 15.04.2010
51. Januszewice – kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – 26.08.2010
52. Jarosław – sanktuarium pw. Matki Boskiej Bolesnej – 17.09.2010
53. Jaśliska – kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej – 10.09.2010
54. Jaworznia – gimnazjum nr 2 – 08.06.2015
55. Jędrzejów – kościół pw. bł. Wincentego Kadłubka – 08.06.2010
56. Kalwaria Zebrzydowska – klasztor bernardynów – 09.10.2012
57. Kęty – kościół pw. śś. Małgorzaty i Katarzyny – 25.09.2015
58. Kielce – Bazylika Katedralna pw. Wniebowzięcia NMP – szkolenia dla nauczycieli i animatorów kultury – 22.10.2015
59. Klimontów – kościół pw. św. Józefa – 05.05.2010
60. Kluczewsko – kościół pw. św. Wawrzyńca – 29.09.2010
61. Koniecpol – kościół pw. Trójcy Świętej – 02.06.2015
62. Koniecpol – kościół pw. Trójcy Świętej – 19.03.2012
63. Konieczno – kościół pw. Nawiedzenia NMP – 21.09.2010
64. Koprzywnica – kościół pw. NMP i św. Floriana – 07.05.2010
65. Korzkiew – kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela 29.10.2012
66. Kossów – kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej – 29.08.2010
67. Kościelec – Chrzanów – kościół pw. św. Jana Chrzciciela – 15.09.2014
68. Kozłów Miechowski – kościół pw. Podwyższenia Krzyża Św. – 19.09.2014
69. Kraków – kaplica Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej – 21.05.2015
70. Kraków – kościół OO. Bernardynów – szkolenia dla nauczycieli i animatorów kultury – 23.10.2015
71. Kraków – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 10.03.2012
72. Kraków – Muzeum Narodowe w Krakowie Pałac bp E. Ciołka – 17.03.2012
73. Krzcięcice – kościół pw. św. Prokopa – 28. 09.2012
74. Krzeszowice – kościół pw. św. Marcina – 30.10.2013
75. Krzęcin – kościół pw. Narodzenia NMP – 20.05.2015
76. Książ Wielki – kościół pw. św. Wojciecha – 13.06.2014, 3.10.2014
77. Kurzelów – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 27.09.2010
78. Lachowice – kościół pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła – 24.09.2015
79. Lanckorona – kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela – 22.10.2012
80. Lelów – kościół pw. św. Marcina – 10.10.2014
81. Leżajsk – kościół pw. Zwiastowania NMP – 13.09.2010
82. Lipnica Murowana – kościół pw. św. Leonarda – 23.07.2009
83. Luborzyca – kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – 05.11.2013
84. Łapanów – kościół pw. św. Bartłomieja – 18.10.2012
85. Łazany – kościół pw. Znalezienie Krzyża Św. – 16.09.2014
86. Łopuszno – kościół pw. Podwyższenia Krzyża Św. – 30.09.2014
87. Łososina Górna – kościół pw. Wszystkich Świętych – 20.10.2015
88. Maleniec – Zabytkowy Zakład Hutniczy – 26.09.2012
89. Marcyporęba – kościół pw. św. Marcina – 11.05.2015
90. Miechów – Bazylika Grobu Bożego – 24.05.2010
91. Minoga – kościół pw. Narodzenia NMP – 11.09. 2014
92. Mirzec Stary – kościół pw. św. Leonarda – 30.05.2015
93. Mnichów – kościół pw. św. Szczepana – 29.05.2009
94. Mniów – kościół pw. św. Stanisława – 28.05.2015
95. Modlnica – kościół pw. św. Wojciecha – 08.10.2012
96. Morawica – kościół pw. św. Bartłomieja – 18.06.2014
97. Moskorzew – kościół pw. św. Małgorzaty – 24.08.2010
98. Moskorzew – kościół pw. św. Małgorzaty – 02.10. 2014
99. Mstów – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 22.03.2012
100. Nakło – kościół pw. św. Mikołaja – 10.10. 2014
101. Niedzica – zamek – 30 – 31.05.2012
102. Niegowić – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 06.10.2015
103. Nowy Korczyn – kościół pw. Św. Trójcy – 01.10. 2014
104. Nowy Wiśnicz – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 20.09.2012
105. Odporyszów – sanktuarium pw. Matki Boskiej – 19.04.2010
106. Ogrodzieniec – kościół pw. Przemienienia Pańskiego – 28.09.2015
107. Oksa – kościół pw. św. Mikołaja – 28.03.2012
108. Oleszno – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 29.09. 2014
109. Opatów – kościół pw. św. Marcina – 04.05.2010
110. Orawka – kościół pw. św. Jana Chrzciciela – 18.10.2010
111. Osiek – kościół pw. św. Andrzeja Apostoła – 22.05.2015
112. Ostrowiec Świętokrzyski – dawny Pałac Wielopolskich – 12.04.2013
113. Ostrowiec Świętokrzyski – kolegiata pw. św. Michała Archanioła – 04.02.2012
114. Ostrowiec Świętokrzyski – kolegiata pw. św. Michała Archanioła –12.04.2013
115. Ostrowiec Świętokrzyski – kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego – 04.02.2012
116. Pacanów – kościół pw. św. Marcina – 05.10.2012
117. Paczółtowice – kościół pw. Nawiedzenia NMP – 14.03.2012
118. Piekoszów – kościół pw. Narodzenia NMP – 15.06.2011
119. Pilica – kościół pw. śś. J. Chrzciciela i J. Ewangelisty – 18.05.2012
120. Pińczów – kościół pw. św. Jana Ewangelisty – 27.05.2010
121. Poręba Żegoty – kościół pw. św. Marcina – 31.05.2015
122. Posadas (Argentyna, Misiones) – Dom Polski – 02.2011
123. Prandocin – kościół pw. św. Jana Chrzciciela – 15.03.2012
124. Probołowice – kościół pw. św. Jakuba Apostoła – 13.05.2010
125. Przeworsk – kościół pw. św. Barbary – 14.09.2010
126. Pszczyna – kościół pw. Wszystkich Świętych – 18.09. 2014
127. Raciborowice – kościół pw. św. Małgorzaty – 09.06.2015
128. Raciborowice – kościół pw. św. Małgorzaty – 15.05.2010
129. Raciechowice – kościół pw. św. Jakuba Starszego – 17.10.2015
130. Racławice – kościół pw. śś. Piotra i Pawła – 11.06.2014
131. Radziszów – kościół pw. św. Wawrzyńca – 01.10.2015
132. Raków – kościół pw. św. Trójcy – 04.10.2012
133. Rembieszyce – kościół pw. śś. Piotra i Pawła – 26.05.2010
134. Rybna – kościół pw. św. Kazimierza – 12.06.2013
135. Rymanów – kościół pw. św. Wawrzyńca – 16.09.2010
136. Rzepiennik Biskupi – kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej – 29.09.2015
137. Rzezawa – kościół pw. Trójcy Przenajświętszej – 18.05.2015
138. Sanka – kościół pw. św. Jakuba – 10.10.2015
139. Secemin – kościół pw. śś. Katarzyny i Jana Ewangelisty – 23.08.2010
140. Sędziszów – kościół pw. śś. Piotra i Pawła – 16.04.2012
141. Sękowa – kościół śś. Filipa i Jakuba – 11.10.2012
142. Skała – kościół pw. św. Mikołaja – 09.10. 2014
143. Słomnki – kościół pw. Bożego Ciała – 12.06.2014
144. Słupia Jędrzejowska – kościół pw. św. Trójcy – 27.09.2012
145. Smardzowice – kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej – 24.09.2014
146. Sosnowice – kościół pw. NMP – 16.05.2015
147. Spytkowice – kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP – 16.06.2015
148. Sromowce Niżne – kościół pw. św. Katarzyny – 15.05.2015
149. Staniątki – kościół pw. św. Wojciecha – 13.06.2015
150. Staniątki – sanktuarium MB Bolesnej – 16.03.2012
151. Stanowiska – kościół pw. św. Jakuba Apostoła – 28.09.2010
152. Stara Zagość – kościół pw. św. Jana Chrzciciela – 20.03.2012
153. Stary Sącz – klasztor klarysek – 12.10.2012
154. Staszów – kościół pw. św. Bartłomieja – 02.10.2012
155. Stopnica – kościół pw. śś. Piotra i Pawła – 27.05.2009
156. Strzelce Opolskie – kościół pw. św. Wawrzyńca – 23.10.2013
157. Sulisławice – kościół pw. Narodzenia NMP – 06.05.2010
158. Szalowa – kościół pw. św. Michała Archanioła – 12.04.2010
159. Szczekociny – kościół pw. św. Bartłomieja – 23.03.2012
160. Szczepanów – kościół pw. św. Stanisława – 8.09. 2014
161. Szydłów – kościół pw. św. Władysława – 09.06.2010
162. Szymbark – kościół pw. św. Wojciecha – 10.10.2012
163. Tarczek – kościół pw. św. Idziego – 17.05.2015
164. Tarczek – kościół pw. św. Idziego – 28.05.2009
165. Tenczynek – kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej – 23.05.2015
166. Trybsz – kościół pw. św. Elżbiety Węgierskiej – 16.05.2010
167. Wawrzeńczyce – kościół pw. śś. Marii Magdaleny i Zygmunta – 04.06.2014
168. Wąchock – klasztor cystersów – 13.06.2011
169. Wieliczka – kościół św. Klemensa – 13.06.2013
170. Więcławice – kościół pw. św. Jakuba – 01.10.2015
171. Więcławice – kościół pw. św. Jakuba – 20.06.2009
172. Wiślica – kościół pw. Narodzenia NMP – 14.05.2010
173. Wiśniowa – kościół pw. św. Marcina – 14.04.2010
174. Włoszczowa – kościół pw. Wniebowzięcia NMP – 19.08.2010
175. Wodzisław – kościół pw. św. Marcina – 01.10.2012
176. Wysocice – kościół pw. św. Mikołaja – 10.09. 2014
177. Zagość – kościół pw. Jana Chrzciciela – 21.06.2016
178. Zakliczyn – kościół pw. Wszystkich Świętych – 09.06.2014
179. Zator – kościół pw. śś. Wojciecha i Jerzego – 25.05.2015
180. Złotoryja – kościół pw. św. Jadwigi – 10.06.2015

 

 

Z okazji ponad stu dni w trasie oraz ponad stu odwiedzonych zabytków przygotowaliśmy krótki „kółkowy” przegląd.

  • Projekt został dotąd zrealizowany na terenie czterech województw oraz poza granicami kraju. Pod względem ilości odwiedzonych miejscowości wygrywa województwo świętokrzyskie – zajęcia odbywają się tam co roku; na drugim miejscu plasuje się Małopolska.
  • Warsztaty odbywały się na terenie diecezji: kieleckiej, krakowskiej, przemyskiej, radomskiej, rzeszowskiej, sandomierskiej, sosnowieckiej i tarnowskiej.
  • Minimalna temperatura , w jakiej organizowane były zajęcia to -14 stopni. Miało to miejsce w styczniu 2012 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim. Maksymalnie termometr wskazał 35 stopni. Rekord ciepła został pobity w Posadas w Argentynie w 2011 roku.
  • Dziennie organizatorzy prowadzili od 1 do pięciu warsztatów w jednym zabytku.
  • Minimalna i maksymalna frekwencja na zajęciach spotkała organizatorów w kościele śś. Piotra i Pawła w Stopnicy i wyniosła: w pierwszym wypadku 2 osoby, w drugim aż 120 w ciągu jednej godziny warsztatów.
  • Najstarsze zabytki na trasie Sztuki na kółkach pochodziły z XII wieku (romańskie kościoły w Tarczku, Prandocinie, Opatowie i Starej Zagości), a najnowsze z początku XX wieku (np. Dzierzgów).
  • Mona Lisa na hulajnodze odwiedziła: dwadzieścia siedem kościołów drewnianych, dziewięć zabytków z polskiej listy UNESCO (Binarowa, Blizne, Dębno Podhalańskie, Haczów, Lipnica Murowa, Sękowa, Kalwaria, Kraków ) i dwadzieścia siedem sanktuariów (Dobra, Domaradz, Dukla, Dzierzgów, Gdów, Haczów, Kalwaria Zebrzydowska, Jędrzejów, Leżajsk, Jarosław, Jaśliska, Miechów, Mstów, Odporyszów, Pacanów, Paczółtowice, Piekoszów, Przeworsk, Raków, Rymanów, Sulisławice, Staniątki, Stary Sącz, Św. Anna/Aleksandrówka, Wiślica, Wiśniowa, Włoszczowa).
  • Na szlaku Sztuki na kółkach znalazły się następujące klasztory: cystersów (Wąchock, Koprzywnica i Jędrzejów), dominikanów (Jarosław), dominikanek ( Św. Anna), kanoników regularnych (Mstów), benedyktynek (Staniątki), bernardynów (Leżajsk, Dukla, Przeworsk, Kalwaria Zebrzydowska), franciszkanów (Chęciny), klarysek (Stary Sącz), misjonarzy (Odporyszów), bożogrobców (Miechów). Warsztaty przeprowadzono również w dawnym kościele joannitów w Starej Zagości.
  • Ciekawostką na kółkowym szlaku były świątynie, które w swojej historii miały wątek protestancki (m.in. Secemin, Oksa, Pińczów, Raków).
  • Warsztaty odbywały się na Szlaku Architektury Drewnianej, Świętokrzyskim Szlaku Miejsc Mocy, Zabytków Techniki, Małopolskiej Drodze św. Jakuba (i kilku kościołach pw. św. Jakuba), Szlaku Romańskim i Architektury Gotyckiej.
  • Do świętych najczęściej spotykanych na „kółkowych” warsztatach należą: Stanisław, Wojciech, Piotr, Paweł, Michał Archanioł, Mikołaj, Barbara, Katarzyna ,Tekla, Jan Nepomucen, Florian, czterej ewangeliści i czterej doktorzy kościoła. Do najbardziej „egzotycznych” zaliczyć można natomiast: Ekspedyta, Scholastykę, Kolumbę, Walburgię, Eufemię, Kajetana, Otylię, Wincentego a Paulo, Wincentego Ferreriusza, Małgorzatę Marię Alacoque, Różę z Limy, Dydaka, Prokopa, Ludwika oraz innych świętych węgierskich (Orawka).
  • Wśród patronów odwiedzonych kościołów najczęściej pojawiali się Matka Boska, Archanioł Michał, Trójca Święta, Wszyscy Święci, Piotr i Paweł, Marcin oraz Jan Chrzciciel.
  • Warsztaty zorganizowano w 4 kościołach ekspiacyjnych fundowanych przez Kazimierza Wielkiego (Stopnica, Wiślica, Szydłów, Zagość).
  • Mona Lisa na hulajnodze była w „polskim Carcassonne” czyli Szydłowie, „Sarmackich Atenach” czyli Rakowie, „Europejskiej Stolicy Bajki” czyli Pacanowie, „Polskiej Jerozolimie” czyli Miechowie.
  • Największe osobliwości na jakie natrafiono to zęby, które parafianie przez wieki zostawiali między deskami kościoła w Iwkowej. Intrygująca była historia Ikara z Odporyszowa, czyli Jana Wnęka, który na skonstruowanych przez siebie skrzydłach skakał z kościelnej wieży. Inne słynne postaci związane z zabytkami na szlaku Sztuki na kółkach to m. in. Wincenty Kadłubek, św. Kinga, Mikołaj Rej, Jan Łaski, Jan Długosz, Stefan Czarniecki, Stanisław Koniecpolski, Cyprian K. Norwid, Bruno Jasieński, Karolina Lanckorońska, itd.
  • Poza zabytkowymi kościołami warsztaty odbyły się na zamku w Niedzicy, w Zabytkowym Zakładzie Hutniczym w Maleńcu, uzdrowisku w Busku Zdroju i Muzeum Narodowym w Krakowie – Pałacu bp. Erazma Ciołka.
modlnica_sztukanakolkach_plenerownia_shs_57